Looking for something?

In Standard

Biblioteki szkolne we Francji

Biblioteki szkolne we Francji

Francja uchodzi za europejską kolebkę kultury i literatury. Według danych statystycznych opublikowanych w roku 2019, aż 91% Francuzów czyta książki[1]. Podczas moich podróży po Francji i Belgii często widziałam ludzi ustawionych w kolejce, czekających na otwarcie księgarni, a tzw. rentrée littéraire, czyli „nowy rok literacki” to wydarzenie, którym we wrześniu i styczniu żyją wszystkie media. A jaka jest kondycja i status bibliotek szkolnych w tym, jak by się mogło wydawać, rozczytanym kraju?

Na początek należy rozróżnić dwa rodzaje bibliotek szkolnych: te w przedszkolach i szkołach podstawowych oraz te w gimnazjach i liceach[2]. W szkołach podstawowych znajdują się Bibliothèque Centre de Documentation (BCD), które powstały w roku 1972 z inicjatywy bibliotekarzy pracujących w bibliotekach publicznych, którzy dostrzegli potrzebę zaangażowania szkoły w proces promocji czytelnictwa. Biblioteki gimnazjalne i licealne z kolei powstały w roku 1952, kiedy to ówczesny minister szkolnictwa zwrócił uwagę na rolę jaką materiały źródłowe mogą odgrywać w rozwoju uczniów. 10 lat później stworzono regulacje prawne powołujące do życia Service de Documentation et d’Information (SDI), czyli biblioteki szkolnych, których nazwa została zmieniona w roku 1974 na Centre de Documentation et d’Information (CDI). Co ważne, dzięki dodatkowym środkom finansowym, nałożono na każde gimnazjum i liceum obowiązek tworzenia CDI.

Misją BCD jest przede wszystkim pomoc w nauce pisania i czytania oraz nauka współpracy, wspieranie niezależności uczniów w poszukiwaniu informacji, a także komunikacja z innymi instytucjami kultury. W wielu bibliotekach uczniowie są zobligowani do przyjścia do biblioteki na 45 minut w celu wypożyczenia książek lub samodzielnej lektury. Młodsze dzieci mogą w tym czasie słuchać książek w formie audiobooków. Przestrzeń biblioteki jest podzielona na sekcje dedykowane poszczególnym aktywnościom uczniów: lekturze książek, lekturze prasy, pracy indywidualnej i pracy grupowej.

Misja bibliotek gimnazjalnych i licealnych jest bardziej rozbudowana. CDI są wyposażone w różnego rodzaju źródła drukowane oraz elektroniczne (książki, czasopisma oraz stanowiska komputerowe) z których uczniowie mogą korzystać w czasie przerw oraz przed zajęciami lekcyjnymi lub po nich. Uczniowie przychodzą tam również w ramach zajęć. Wraz ze swoimi nauczycielami przygotowują prezentacje, uczą się wyszukiwać informacji lub uczestniczą w wydarzeniach kulturalnych, np. spotkaniach autorskich lub wystawach. Na mocy ministerialnej rekomendacji, każda biblioteka musi posiadać cztery oddzielone przestrzenie o różnorodnym przeznaczeniu: do pracy grupowej, do pracy indywidualnej, czytelnię oraz wypożyczalnię. Dodatkowym zadaniem CDI jest pomoc uczniom w wyborze zawodu. Mają oni do dyspozycji  broszury na temat ścieżki edukacyjnej niezbędnej do uzyskania interesującej ich profesji.

Biblioteki szkolne często biorą udział w różnorodnych akcjach promujących czytelnictwo. Wśród nich można wyróżnić dyskusyjne kluby książkowe, konkursy (np. na najładniejszą, samodzielnie wykonaną zakładkę), klub dziennikarski, wypożyczenia na okres wakacji, nagrody dla najlepszej książki, noc czytelnicza i wiele innych. Francuskie ministerstwo edukacji narodowej zaproponowało cykliczny projekt cichej lektury przez 15 minut, cztery razy w tygodniu. W tym czasie wszyscy, łącznie z nauczycielami, o ustalonej wcześniej godzinie wyjmują książkę i oddają się lekturze. Mimo, że projekt nie precyzuje wprost zaangażowania bibliotek szkolnych, ciężko wyobrazić sobie jego powodzenie bez zaangażowania ze strony bibliotekarzy.  

Przedstawione formy działalności bibliotek szkolnych mogą tłumaczyć znakomite wyniki czytelnictwa wśród Francuzów. Jeśli w praktyce ich zaangażowanie i chęć proponowania uczniom nowych inicjatyw  są tak samo żarliwe, jak wygląda to w teorii, biblioteki szkolne w innych krajach powinny zdecydowanie brać z nich przykład.


[1] Te dane statystyczne pochodzą z badania przeprowadzonego przez CNL IPSOS, a opublikowanego przez Centre National du Livre (CNL) 12 marca 2019 roku. Badanie zostało przeprowadzone na próbie 1000 respondentów powyżej 15 roku życia. 91% to odsetek społeczeństwa francuskiego, który deklaruje przeczytanie chociaż jednej książki dowolnego gatunku

[2] We Francji dzieci 6-7 letnie rozpoczynają naukę w odpowiedniku polskiej zerówki czyli Cours préparatoire (CP). Dzieci kończące czteroletnią szkołą podstawową mają 10-11 lat. Następnie przechodzą do czteroletniego gimnazjum i wieku 15-16 lat idą do trzyletniego liceum zakończonego egzaminem baccalauréat.

Tekst jest fragmentem mojego artykułu, który ukazał się w numerze 3/2020 czasopisma „Biblioteka w szkole”.

Zdjęcie przedstawia bibliotekę komiksów francuskojęzycznych Alliance Française Łódź.

0 Comment 714 Views

Related Post

Leave a Reply