Looking for something?

In Standard

Słów kilka o nagrodzie Goncourtów

Słów kilka o nagrodzie Goncourtów

Nagrody literackie zawsze budzą wiele emocji. Dla jednych są one wyznacznikiem kunsztu pisarskiego ich zdobywców, dla innych drogowskazem, który pomaga zdecydować po jaką książkę sięgnąć, a jeszcze inni sądzą, że jest to zabieg czysto marketingowy napędzający sprzedaż. Z tym ostatnim trudno się nie zgodzić patrząc między innymi na prędkość z jaką znikały ostatnio z półek książki polskiej Noblistki. Co by o nagrodach nie myśleć, z pewnością gwarantują pisarzowi większą rozpoznawalność, a wiele osób ogląda z nieudawaną ekscytacją ceremonie ich wręczenia. We Francji ilość nagród literackich jest porażająca, jest ich ponad 2000! Czy nadal możemy zatem mówić o ich prestiżowym charakterze? I tak i nie, ponieważ nagroda nagrodzie nie równa. Kilka z nich cieszy się większym uznaniem niż inne. Jest również TA nagroda, najwyższy przejaw uznania we Francji, czyli nagroda Goncourtów.

Historia nagrody

W XIX wieku dwaj bracia Jules i Edmond de Goncourt tworzą przez lata Dzienniki, będące niezwykłym źródłem wiedzy o społeczeństwie, kulturze oraz paryskim świecie artystycznym. Po śmierci brata, Edmond decyduje się wydać część ich wspólnego dzieła, a później kontynuuje prace na dziennikami.  W roku 1884 Edmond decyduje się otworzyć swój dom dla innych artystów i organizuje spotkania literackie nazywane „Grenier” (fr. Strych), w których uczestniczyli wielcy paryskiego świata literatury. Jest to początek istnienia Akademii. Po śmierci Edmonda, zgodnie z jego ostatnią wolą, każdy z jej członków otrzymuje dożywotnią rentę pozyskaną dzięki sprzedaży pokaźnej kolekcji sztuki zgromadzonej za życia przez braci. Akademia ma składać się z 10 literatów (Edmond zaznaczył wyraźnie, że członkami Akademii nie mogą być politycy). Obecnie w jej skład wchodzą: Bernard Pivot (przewodniczący od 2014 r.), Didier Decoin,  Françoise Chandernagor, Tahar Ben Jelloun, Patrick Rambaud, Paule Constant, Philippe Claudel, Pierre Assouline, Virginie Despentes oraz Eric-Emmanuel Schmitt (tylko 3 kobiety…). Na mocy testamentu Edmonda zostaje również ukonstytuowana coroczna nagroda literacka.

Proces wyłonienia laureata

Aby pisarz mógł otrzymać nagrodę, jego książka musi być wydana przez frankofońskiego wydawcę i dostępna w księgarniach. Książka musi zostać wysłana przez wydawcę do każdego z członków jury przed 10 sierpnia roku, w którym przyznawana jest nagroda. Proces jej przyznania skłąda się z czterech etapów: najpierw ogłaszana jest długa lista, na której widnieje 15 nominowanych nazwisk, następnie 8, 4 i w końcu na początku listopada nazwisko laureata zostaje ogłoszone w paryskiej restauracji Drouant.

Laureat jest wybierany drogą głosowania. Przy pierwszych dziesięciu turach musi być to większość bezwzględna, a przy kolejnych trzech wystarczy względna. Jeśli w ramach 14 tur głosowania nie uda się wyłonić zwycięzcy, głos przewodniczącego jest decydujący. Co do wysokość nagrody, to jest to… 10 euro. Ale to nie o pieniądze tu chodzi. Książka laureata ma automatycznie ogromną sprzedaż i jest wydawana za granicą. Według danych Ipsos dotyczących okresu 2005-2011, zwycięskie książki, zostały sprzedane średnio w 431 000 egzemplarzy.

Oprócz głównej nagrody, przyznawana jest również zagraniczna nagroda Goncourtów, m.in. w Polsce, Grecji, Bułgarii czy w Maroku. Jest również oddzielna nagroda przyznawana przez licealistów, a także ta dla poezji, eseju, biografii i debiutu.

Kilka ciekawostek

  • pierwsza książka, która zdobyła nagrodę była z gatunku science fiction (John-Antoine Nau, Force ennemie)
  • Vintila Horia laureatka nagrody w roku 1960, została jej pozbawiona kilka miesięcy później z powodu działalności w antysemickiej grupie sympatyzującej z nazistami w latach 30.
  • Julien Gracq odmówił przyjęcia nagrody w 1951 roku z uwagi na wątpliwy, jego zdaniem, prestiż wiążący się z wygraną.
  • Dwukrotnie w historii nagrody, ten sam mężczyzna potajemnie nagrywał część obrad jury, aby następnie sprzedać nagrania do prasy.
  • Romain Gary został nagrodzony dwukrotnie (mimo, iż każdy pisarz może zostać laureatem tylko raz). Udało mu się to dzięki artystycznemu pseudonimowi Émile Ajar
  • Na 115 przyznanych nagród, jedynie 12 zostało zdobytych przez kobiety
Źródła:
  1. Oficjalna strona Akademii Goncourtów
  2. Expliquez-nous … le prix Goncourt
  3. Prix Goncourt : les petites anecdotes du célèbre prix littéraire
Tagged In:
0 Comment 1122 Views

Related Post

A gdyby było inaczej?

A gdyby było inaczej?

Każdy żyje po swojemu

Każdy żyje po swojemu

Leave a Reply